Ο ιατρικός όρος είναι δυσπαρευνία, πόνος που εμφανίζεται κατά τη διείσδυση ή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής. Μπορεί να είναι επιφανειακός (στην είσοδο του κόλπου) ή βαθύς (στη λεκάνη). Μπορεί να συνοδεύεται από κάψιμο, σφίξιμο ή αίσθημα πίεσης. Και συνήθως έχει σαφή αιτία. 

Έρευνες δείχνουν πως 1 στις 5 γυναίκες βιώνει πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή κάποια στιγμή στη ζωή της, κι όμως, οι περισσότερες δεν το αναφέρουν ποτέ σε γιατρό. Η σιωπή αυτή δεν βοηθά. Ο πόνος δεν είναι «στο μυαλό σου», δεν είναι «φυσιολογικό», και δεν πρέπει απλώς να τον υπομένεις.

Πού εντοπίζεται ο πόνος;

• Επιφανειακός: στην είσοδο του κόλπου
• Βαθύς: στη λεκάνη και κατά τη διείσδυση
• Μετά την επαφή: ήπιος έως έντονος
• Πάντα ή μόνο σε συγκεκριμένες θέσεις

Η εντόπιση του πόνου βοηθά σημαντικά στη διάγνωση. Κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο, η ακριβής περιγραφή πού, πότε και πόσο έντονος είναι ο πόνος, είναι πολύτιμη πληροφορία.

Γιατί συμβαίνει

Τα αίτια της δυσπαρευνίας  είναι πολλά και συχνά συνδυαστικά. Χωρίζονται σε γυναικολογικές παθήσεις, ορμονικές αλλαγές, νευρολογικά αίτια και ψυχολογικούς παράγοντες:

Γυναικολογικα αίτια

Ενδομητρίωση

Ένα από τα πιο συχνά αίτια βαθέος πόνου. Ο ιστός του ενδομητρίου εκτός μήτρας δημιουργεί φλεγμονή και συμφύσεις που προκαλούν έντονο πόνο κατά τη διείσδυση εκτός των λοιπών συμπτωμάτων.

Ινομυώματα & κύστεις

Ινομυώματα στη μήτρα ή κύστεις ωοθηκών μπορούν να προκαλούν βαθύ πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες θέσεις.

Κολπίτιδα & λοιμώξεις

Φλεγμονή από βακτήρια, μύκητες ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα προκαλεί ερεθισμό και κάψιμο που επιδεινώνεται κατά την επαφή.

Μετεγχειρητικές συμφύσεις

Επεμβάσεις στην πύελο, καισαρική, επισιοτομή ή θεραπεία για καρκίνο μπορούν να αφήσουν ουλώδη ιστό που προκαλεί πόνο κατά την επαφή.

Ψυχολογικό

Αγγισμοφοβία 

Ακούσια σύσπαση των κολπικών μυών  συχνά σχετίζεται με άγχος, τραύμα ή φόβο πόνου, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που αντιμετωπίζεται με εξειδικευμένη υποστήριξη.

Ορμονικά αιτια

Ξηρότητα κόλπου

Η μειωμένη οιστρογονική δραστηριότητα (εμμηνόπαυση, θηλασμός, ορμονικά αντισυλληπτικά) μειώνει τη φυσική ενυδάτωση του κόλπου, δημιουργώντας τριβή και κάψιμο.

Ατροφική κολπίτιδα

Η μείωση οιστρογόνων στην εμμηνόπαυση λεπταίνει τα τοιχώματα του κόλπου και μειώνει την ελαστικότητά του, με αποτέλεσμα πόνο, ξηρότητα και ευαισθησία.

Νευρολογικά αίτια

Βουλβοδυνία & αιθουσαίτιδα

Χρόνιος πόνος στην περιοχή των γυναικείων γεννητικών οργάνων χωρίς εμφανή αιτία, συχνά περιγράφεται ως κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή μαχαίρωμα. Η αιθουσαίτιδα προκαλεί πόνο στην είσοδο του κόλπου  κατά την επαφή.

Πότε να κλείσεις ραντεβού αμέσως!

• Ο πόνος εμφανίστηκε ξαφνικά ή έγινε αισθητά χειρότερος τους τελευταίους μήνες
• Συνοδεύεται από αιμορραγία κατά ή μετά την επαφή
• Υπάρχει πόνος στη λεκάνη και εκτός σεξουαλικής επαφής (έμμηνος, κατά την ούρηση, καθιστή θέση)

• Αποφεύγεις την επαφή λόγω φόβου πόνου: το πρόβλημα επιδεινώνεται με τον χρόνο
• Σχεδιάζεις εγκυμοσύνη: ορισμένες αιτίες δυσπαρευνίας  επηρεάζουν τη γονιμότητα
• Ο πόνος επηρεάζει την ποιότητα ζωής σου ή τη σχέση σου: αξίζεις βοήθεια

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γυναικολόγος θα συνδυάσει αρκετές εξετάσεις για να εντοπίσει την αιτία:

Λεπτομερές ιστορικό

Πότε ξεκίνησε, πού εντοπίζεται, τι το επιδεινώνει, η ακριβής περιγραφή είναι το πιο πολύτιμο εργαλείο.

Γυναικολογική εξέταση

Ψηλάφηση για ευαισθησία, ασυμμετρία, συμφύσεις ή παθολογικά ευρήματα.

Διακολπικό υπερηχογράφημα

Εικόνα μήτρας, ωοθηκών, ενδομητρίου, εντοπίζει ινομυώματα, κύστεις, σημεία ενδομητρίωσης.

Καλλιέργεια & εξετάσεις

Αποκλεισμός λοίμωξης ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων ως αιτία.

Μια σημαντική διευκρίνιση: η συνομιλία για τον πόνο κατά τη διάρκεια του σέξ με γυναικολόγο είναι εντελώς φυσιολογική και απαραίτητη. Δεν υπάρχει «ντροπιαστική» ερώτηση στο ιατρείο. Ο γυναικολόγος έχει ακούσει τα πάντα και είναι εκεί ακριβώς γι’ αυτό.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Ο πόνος κατά την πρώτη σεξουαλική επαφή είναι φυσιολογικός;

Μια ελαφριά δυσφορία μπορεί να εμφανιστεί αρχικά λόγω άγχους ή ανεπαρκούς διέγερσης. Ωστόσο, έντονος πόνος δεν είναι «αναμενόμενος» ούτε αποδεκτός. Αν επιμένει μετά τις πρώτες επαφές, αξίζει εξέταση.

Μπορεί η αντισύλληψη να προκαλεί πόνο;

Ναι. Ορισμένα ορμονικά αντισυλληπτικά (ιδιαίτερα χαμηλής δόσης) μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα οιστρογόνων και να προκαλέσουν κολπική ξηρότητα και δυσπαρευνία . Η αλλαγή μεθόδου αντισύλληψης συχνά λύνει το πρόβλημα.

Είναι η δυσπαρευνία  μόνιμη κατάσταση;

Όχι στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Με σωστή διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία, είτε αυτή είναι φαρμακευτική, φυσικοθεραπευτική ή ψυχολογική υποστήριξη, οι γυναίκες βλέπουν σημαντική βελτίωση ή πλήρη ανακούφιση.

Μπορεί να σχετίζεται με ενδομητρίωση που δεν έχω διαγνωστεί;

Ναι και αυτό είναι πολύ συχνό. Η ενδομητρίωση καθυστερεί κατά μέσο όρο 7–10 χρόνια να διαγνωστεί. Βαθύς πόνος κατά την επαφή, ιδιαίτερα αν συνοδεύεται από επώδυνη έμμηνο ρύση, είναι κλασική ένδειξη που χρειάζεται διερεύνηση.

Ο σύντροφός μου πρέπει να συμμετάσχει στη θεραπεία;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ψυχολογική συνιστώσα ή δυσκολία στη σχέση,  η κοινή συμμετοχή σε συνεδρίες με ειδικό μπορεί να βοηθήσει σημαντικά. Ο γυναικολόγος θα αξιολογήσει αν χρειάζεται παραπομπή.

* Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό σκοπό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και διάγνωση.

The post Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή: δεν είναι φυσιολογικό και δεν πρέπει να το αποδέχεσαι appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Η κολπίτιδα είναι η φλεγμονή του κόλπου που προκαλεί συμπτώματα όπως κνησμό, κάψιμο, ασυνήθιστη έκκριση ή δυσοσμία. Είναι από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης σε γυναικολόγο και σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλές γυναίκες, δεν σχετίζεται πάντα με σεξουαλική δραστηριότητα ούτε αποτελεί λόγο ντροπής.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία κάνουν τη διαφορά, καθώς οι διαφορετικοί τύποι κολπίτιδας χρειάζονται και διαφορετική αντιμετώπιση.

Τύποι κολπίτιδας

Βακτηριακή κολπίτιδα (BV) 

Ο πιο συχνός τύπος. Διαταραχή της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου με υπεραύξηση βακτηρίων.

Μυκητιασική κολπίτιδα

Οφείλεται κυρίως στο Candida albicans. Συχνή μετά από αντιβιοτικά, εγκυμοσύνη ή ανοσοκαταστολή. 

Τριχομοναδική κολπίτιδα 

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη από το πρωτόζωο Trichomonas vaginalis.

Συμπτώματα κολπίτιδας

Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο, αλλά τα πιο συχνά περιλαμβάνουν:

Κνησμός & ερεθισμός

Αίσθημα καυσους στην κολπική περιοχή, ιδιαίτερα κατά την ούρηση ή τη σεξουαλική επαφή.

Ασυνήθιστη έκκριση

Αλλαγή στο χρώμα (γκριζοπράσινη, κιτρινωπή, λευκή-τυρώδης), στην υφή ή στην ποσότητα.

Δυσοσμία

Χαρακτηριστική οσμή «ψαριού» (BV) ή γενικά άσχημη οσμή, συχνά εντονότερη μετά τη σεξουαλική επαφή.

Κνησμός & ερυθρότητα

Έντονος κνησμός με ερυθρότητα και ερεθισμό στο αιδοιο,  χαρακτηριστικό της μυκητιασικής κολπιτιδας.

Πόνος κατά την ούρηση

Αίσθημα καυσους ή πόνου κατά την ούρηση, που συχνά συγχέεται με ουρολοίμωξη.

Δυσπαρευνία 

Πόνος ή δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή, σήμα που δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται.

Σημαντικό: Μερικές γυναίκες με κολπίτιδα δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος, συμπεριλαμβανομένης της καλλιέργειας κολπικού υγρού όταν ενδείκνυται, είναι τόσο σημαντικός.

Αίτια κολπίτιδας

Η κολπίτιδα δεν έχει μία μόνο αιτία. Η κατανόηση της αιτιολογίας είναι κρίσιμη για τη σωστή θεραπεία:

Διαταραχή κολπικής χλωρίδας

Ο κόλπος έχει φυσιολογικά ένα ισορροπημένο οικοσύστημα με προστατευτικά βακτήρια (κυρίως Lactobacillus). Η διαταραχή αυτής της ισορροπίας, από αντιβιοτικά, πλύσεις, αλλαγές pH, ευνοεί την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.

Αντιβιοτικά & φάρμακα

Η παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών καταστρέφει και τα «καλά» βακτήρια, δημιουργώντας ευνοϊκό περιβάλλον για μυκητιασική υπεραύξηση (Candida).

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις

Η τριχομοναδική κολπίτιδα μεταδίδεται κατά τη σεξουαλική επαφή. Τα χλαμύδια και ο γονόκοκκος μπορούν επίσης να προκαλέσουν κολπική φλεγμονή.

Χημικοί ερεθισμοί

Σαπούνια, αφρόλουτρα, σερβιέτες με άρωμα, σπρέι υγιεινής, ακόμα και σκόνη πλυντηρίου, μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική ή ερεθιστική κολπίτιδα.

Ορμονικές αλλαγές

Η μείωση των οιστρογόνων στην εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσει ατροφική κολπίτιδα — ξηρότητα, ερεθισμό, δυσπαρευνία  χωρίς λοίμωξη.

Εγκυμοσύνη & διαβήτης

Κατά την εγκυμοσύνη, το κολπικό pH αλλάζει, αυξάνοντας την ευαισθησία σε λοιμώξεις. Ο αρρύθμιστος διαβήτης ευνοεί επίσης την ανάπτυξη Candida.

Πότε να κλείσεις ραντεβού

Δεν χρειάζεται να περιμένεις να «περάσει μόνο του». Η αυτοθεραπεία χωρίς διάγνωση είναι συχνά ανεπαρκής, ιδιαίτερα όταν δεν γνωρίζεις τον τύπο της κολπίτιδας. Συμβουλέψου άμεσα γυναικολόγο αν:

• Τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από 2–3 μέρες ή επιστρέφουν συχνά
• Η έκκριση έχει ασυνήθιστο χρώμα, οσμή ή υφή
• Υπάρχει πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση ή την επαφή
• Είσαι έγκυος ή σχεδιάζεις εγκυμοσύνη
• Έχεις ήδη δοκιμάσει θεραπεία χωρίς αποτέλεσμα

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Η κολπίτιδα μεταδίδεται πάντα σεξουαλικά;

Όχι. Η βακτηριακή και η μυκητιασική κολπίτιδα δεν είναι  αμιγώς σεξουαλικώς μεταδιδόμενες — μπορούν να εμφανιστούν σε γυναίκες χωρίς σεξουαλική δραστηριότητα. Μόνο η τριχομοναδική μορφή μεταδίδεται σχεδον αποκλειστικά σεξουαλικά.

Μπορώ να θεραπευτώ χωρίς να πάω σε γιατρό αλλά να πάρω κάτι από το φαρμακείο;

Τα αντιμυκητιασικά σκευάσματα φαρμακείου (π.χ. για Candida) μπορούν να βοηθήσουν αν έχεις ήδη επιβεβαιωμένη μυκητιασική κολπίτιδα. Αν τα συμπτώματα επιστρέφουν ή δεν γνωρίζεις τον τύπο, η καλλιέργεια κολπικού υγρού από γυναικολόγο είναι απαραίτητη.

Πρέπει να λάβει θεραπεία και ο σύντροφός μου;

Εξαρτάται από τον τύπο. Στην τριχομοναδική κολπίτιδα ο σύντροφος πρέπει οπωσδήποτε να εξεταστεί και να θεραπευτεί. Στη βακτηριακή και μυκητιακή μορφή δεν είναι πάντα απαραίτητο, ο γυναικολόγος σου θα σε καθοδηγήσει.

Μπορεί η κολπίτιδα να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Η μη αντιμετωπιζόμενη βακτηριακή κολπίτιδα κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με πρόωρο τοκετό. Επίσης, εάν η λοίμωξη ανέβει στον άνω γεννητικό σωλήνα (σαλπιγγίτιδα), μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, αυτός είναι λόγος να μην αφήνεις αναντιμετώπιστα συμπτώματα.

* Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό σκοπό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και διάγνωση.

Αναγνωρίζεις κάποιο από αυτά τα συμπτώματα; 

Μην το αφήνεις να περάσει. Μια καλλιέργεια κολπικού υγρού δίνει άμεσα απαντήσεις. 

Κλείσε ραντεβού!

The post Κολπίτιδα: συμπτώματα, αίτια και πότε να απευθυνθείς σε γυναικολόγο appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Ο Μάιος είναι Μήνας αφιερωμένος στη Γυναικεία Υγεία και  η καλύτερη αφορμή για να δεις τι εξετάσεις δεν πρέπει να αναβάλλεις.

Πόσες φορές έχεις αναβάλλει το γυναικολογικό σου ραντεβού με το σκεπτικό «είμαι καλά, δεν χρειάζεται»; Η πρόληψη δεν σημαίνει ότι κάτι πάει στραβά, σημαίνει ότι το φροντίζεις πριν πάει στραβά. Ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος είναι ο πιο ισχυρός σύμμαχός σου στη μακροχρόνια υγεία σου.

Οι βασικές εξετάσεις του ετήσιου ελέγχου

Εξέταση 1

Τεστ Παπ ή HPV test; 

Κάθε 1–5 χρόνια 

Το τεστ Παπανικολάου ανιχνεύει κυτταρικές αλλαγές στον τράχηλο της μήτρας που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο. Το HPV test ανιχνεύει άμεσα τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, το κύριο αίτιο τραχηλικού καρκίνου. Σήμερα τείνει να προτιμάται ο συνδυαστικός έλεγχος (co-testing), ή το HPV test μόνο του από τα 25-30 έτη και μετά. Ο γυναικολόγος θα αποφασίσει ποια προσέγγιση ταιριάζει στην ηλικία σου.

Εξέταση 2

Διακολπικό υπερηχογράφημα

Συχνά ενδείκνυται ετησίως, ανάλογα με ηλικία, συμπτώματα και ιστορικό. 

Η πιο ολοκληρωμένη εικόνα της πυέλου: μήτρα, ωοθήκες, ενδομήτριο. Ανιχνεύει ινομυώματα, κύστεις ωοθηκών, ενδομητρίωση, πολύποδες. Είναι ανώδυνο, γρήγορο και αποτελεί τη βάση κάθε γυναικολογικού ελέγχου.

Εξέταση 3

Κλινική εξέταση & υπέρηχος μαστών 

Ετήσια

Η απεικόνιση μαστού εξατομικεύεται ανά ηλικία, πυκνότητα μαστού και ατομικό κίνδυνο. Ο υπέρηχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος σε γυναίκες κάτω των 40 με πυκνό μαστικό ιστό. Ο στόχος: εντοπισμός αλλαγών πριν γίνουν επικινδυνες.

Εξέταση 4

Καλλιέργεια κολπικού υγρού 

Όταν ενδείκνυται

Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για όλες, αλλά ενδείκνυται όταν υπάρχουν συμπτώματα (ασυνήθιστη έκκριση, κνησμός, δυσοσμία) ή ιστορικό υποτροπιαζουσών λοιμώξεων. Αναγνωρίζει βακτήρια, μύκητες, τριχομονάδα και οδηγεί σε στοχευμένη θεραπεία.

Εξέταση 5

Ορμονικός έλεγχος 

Εξατομικευμένα

Δεν χρειάζεται σε όλες ετήσια, αλλά έχει νόημα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις: διαταραχές κύκλου, δυσκολία σύλληψης, συμπτώματα εμμηνόπαυσης, δασυτριχισμος ή ακμή ενηλίκων. Περιλαμβάνει FSH, LH, οιστραδιόλη, προγεστερόνη, AMH, ανδρογόνα και θυρεοειδικούς δείκτες.

Γυναικολογικός έλεγχος ανά ηλικία

* Τα παραπάνω είναι γενικές κατευθυντήριες οδηγίες. Ο γυναικολόγος θα προσαρμόσει το πρόγραμμα βάσει του προσωπικού σου ιστορικού.

Πότε πρέπει να γίνεται ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος;

Ο ιδανικός χρόνος είναι μία φορά τον χρόνο, ανεξάρτητα από την ηλικία ή αν αισθάνεσαι «μια χαρά». Ο ετήσιος έλεγχος δεν είναι μόνο για εξετάσεις — είναι η ευκαιρία να συζητήσεις με τον γυναικολόγο σου για τον κύκλο σου, τη σεξουαλική σου υγεία, την αντισύλληψη ή τη γονιμότητα.

Αν έχεις συμπτώματα (πόνος, ασυνήθιστη αιμορραγία, αλλαγές στον κύκλο), μην περιμένεις τον «ετήσιο έλεγχο», κλείσε ραντεβού αμέσως.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται ετήσιος έλεγχος αν δεν έχω σεξουαλική επαφή;

Ναι. Ο υπέρηχος πυέλου, η κλινική εξέταση  μαστού και ο ορμονικός έλεγχος δεν σχετίζονται με τη σεξουαλική δραστηριότητα. Ο προληπτικός έλεγχος τραχήλου ξεκινά συνήθως από τα 21–25 έτη, ανάλογα με τις κατευθυντήριες οδηγίες και το ιστορικό. 

Πρέπει να κλείσω ραντεβού σε συγκεκριμένη φάση του κύκλου;

Για τον υπέρηχο πυέλου, ο ιδανικός χρόνος είναι τις μέρες 5–10 του κύκλου. Για το τεστ Παπ, ιδανικά απόφυγε τις ημέρες της εμμήνου ρύσεως. Ο γυναικολόγος σου θα σε καθοδηγήσει.

Καλύπτεται ο γυναικολογικός έλεγχος από ασφαλιστικά ταμεία;

Πολλές εξετάσεις (τεστ Παπ, μαστογραφία) καλύπτονται μερικώς ή πλήρως από τον ΕΟΠΥΥ. 

Έχεις κάνει τον ετήσιο γυναικολογικό σου έλεγχο φέτος;
Μην το αναβάλεις άλλο, κλείσε ραντεβού σήμερα!

The post Γυναικολογικός έλεγχος: ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνεις κάθε χρόνο; appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Ένας πλήρης οδηγός για τις βασικές εξετάσεις του πρώτου τριμήνου που διασφαλίζουν την υγεία της μαμάς και του μωρού. 

Από τις πρώτες εβδομάδες, ο γυναικολόγος συνεργάζεται μαζί σας για να χαρτογραφήσει την υγεία σας και να εντοπίσει έγκαιρα οτιδήποτε χρήζει προσοχής. Ο έλεγχος αυτός αποτελείται από αιματολογικές εξετάσεις, υπερηχογραφήματα και ειδικά τεστ, τα οποία γίνονται σε συγκεκριμένες εβδομάδες κύησης.

Αιματολογικές εξετάσεις πρώτου τριμήνου

Η αιματολογική εξέταση είναι το πρώτο βήμα. Πραγματοποιείται ιδανικά στις 6–10 εβδομάδες και περιλαμβάνει μια σειρά από εκτιμήσεις:

Γενική αίματος & ομάδα αίματος

Έλεγχος αναιμίας, Rh παράγοντα και επάρκειας θρομβοκυττάρων.

1ο Τρίμηνο

TORCH — Ιολογικός έλεγχος

Τοξόπλασμα, ερυθρά, κυτταρομεγαλοϊός, έρπης. Κρίσιμα για την ανάπτυξη του εμβρύου.

1ο Τρίμηνο

HIV, Ηπατίτιδα B & C, Σύφιλη

Υποχρεωτικός ορολογικός έλεγχος για ασθένειες που μεταδίδονται στο νεογνό.

1ο Τρίμηνο

Θυρεοειδής (TSH, FT4)

Ανωμαλίες θυρεοειδούς επηρεάζουν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου.

1ο Τρίμηνο

Γλυκόζη νηστείας

Αρχικός έλεγχος για σακχαρώδη διαβήτη κύησης, ειδικά σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

1ο–2ο Τρίμηνο

Γενική ούρων & καλλιέργεια

Αποκλεισμός λοίμωξης ουροποιητικού, η οποία είναι πιο συχνή κατά την κύηση.

1ο Τρίμηνο

Υπερηχογραφήματα και έλεγχος χρωμοσωμάτων

Τα υπερηχογραφήματα της αρχής της εγκυμοσύνης δεν είναι μόνο για να δείτε το μωρό σας — έχουν σαφείς ιατρικές ενδείξεις.

Εβδομάδα 6–8: Υπερηχογράφημα επιβεβαίωσης

Επιβεβαιώνει την ενδομήτρια εγκυμοσύνη, ανιχνεύει καρδιακό παλμό και αποκλείει εξωμήτρια κύηση ή κύηση σε ουλή προηγηθείσας καισαρικής τομής.

Εβδομάδα 11–13+6: Υπερηχογράφημα ενός τριμήνου & PAPP-A

Το σημαντικότερο υπερηχογράφημα της αρχής της εγκυμοσύνης. Μετράται η αυχενική διαφάνεια (NT) και συνδυάζεται με τους ορμονικούς δείκτες PAPP-A και β-hCG για εκτίμηση κινδύνου τρισωμίας 21 (σύνδρομο Down), 18 και 13.

Εβδομάδα 11 (προαιρετικά): Cell-Free DNA (cfDNA)

Μη επεμβατική εξέταση με αιμοληψία που ανιχνεύει χρωμοσωμικές ανωμαλίες με υψηλή ακρίβεια (>99%). Δεν αντικαθιστά αλλά συμπληρώνει τον έλεγχο του α΄ τριμήνου.

Σημαντική σημείωση: Αν τα αποτελέσματα του combined test ή του cfDNA είναι «υψηλού κινδύνου», αυτό δεν σημαίνει διάγνωση. Η επιβεβαίωση γίνεται με αμνιοπαρακέντηση ή βιοψία χοριακής λάχνης — επεμβατικές εξετάσεις που γίνονται μόνο εφόσον το ζεύγος το επιθυμεί, μετά από ενημερωμένη απόφαση.

Τεστ Παπανικολάου & κολπικές καλλιέργειες

Αν δεν έχει γίνει πρόσφατα, το τεστ Παπανικολάου πραγματοποιείται με ασφάλεια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Παράλληλα, ο εργαστηριακός έλεγχος για Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae και Streptococcus agalactiae (GBS) — ιδιαίτερα ο τελευταίος — αποτρέπει σοβαρές επιπλοκές κατά τον τοκετό.

Θρεπτικά στοιχεία: βιταμίνη D, φολικό, σίδηρος

Ο έλεγχος επιπέδων βιταμίνης D και σιδήρου (φερριτίνη) είναι πλέον ρουτίνα στον προγεννητικό έλεγχο. Η ανεπάρκεια σιδήρου είναι εξαιρετικά συχνή και μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση, πρόωρο τοκετό και χαμηλό βάρος γέννησης. Η συμπλήρωση φολικού οξέος (400–800 μg/ημέρα) θα πρέπει να έχει ξεκινήσει πριν από τη σύλληψη και να συνεχίζεται τουλάχιστον έως το τέλος του 1ου τριμήνου.

Ποτέ να κλείσω το πρώτο ραντεβού;

Το ιδανικό είναι να επισκεφθείτε τον γυναικολόγο σας αμέσως μόλις επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη — κατά προτίμηση στις 5–7εβδομάδες. Ο πρώιμος έλεγχος μας δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε εγκαίρως το πρόγραμμα παρακολούθησης και να ξεκινήσουν άμεσα όσα συμπληρώματα διατροφής χρειάζεστε.

Κάθε εγκυμοσύνη είναι μοναδική. Επικοινωνήστε για να κλείσετε το ραντεβού σας και να σχεδιάσουμε μαζί τον έλεγχο που ταιριάζει στις δικές σας ανάγκες.

The post Προγεννητικός έλεγχος Ποιες εξετάσεις χρειάζονται στην αρχή της εγκυμοσύνης. appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Στα ιατρεία μας στη Θεσσαλονίκη, η εγκυμοσύνη αντιμετωπίζεται με εξατομικευμένη φροντίδα, επιστημονική ακρίβεια και ανθρώπινη προσέγγιση.

Πότε ξεκινά η παρακολούθηση εγκυμοσύνης;

Η πρώτη επίσκεψη γίνεται συνήθως μόλις επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη, περίπου στην 6η–8η εβδομάδα.

Σε αυτή την επίσκεψη, πραγματοποιείται:

• γυναικολογικός υπέρηχος
• επιβεβαίωση ενδομήτριας κύησης
• υπολογισμός πιθανής ημερομηνίας τοκετού
• λήψη πλήρους ιατρικού ιστορικού

Από εδώ και πέρα δημιουργούμε μαζί ένα εξατομικευμένο πλάνο παρακολούθησης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες σου ως έγκυος.

Πόσο συχνά γίνονται οι επισκέψεις;

Σε μια φυσιολογική εγκυμοσύνη, οι επισκέψεις κατανέμονται ως εξής:

• Κάθε 4 εβδομάδες έως την 32η εβδομάδα
• Κάθε 2 εβδομάδες έως την 36η εβδομάδα
• Κάθε εβδομάδα μέχρι τον τοκετό

Σε περιπτώσεις κυήσεων υψηλού κινδύνου (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης κύησης, υπέρταση, πολύδυμη κύηση), οι επισκέψεις μπορεί να είναι συχνότερες και εξατομικευμένες.

Τι περιλαμβάνει η παρακολούθηση ανά τρίμηνο;

Πρώτο τρίμηνο
Το πρώτο τρίμηνο είναι καθοριστικό για την εξέλιξη της κύησης. Περιλαμβάνει συνήθως:

• βασικές αιματολογικές εξετάσεις(προγεννητικός έλεγχος)
• έλεγχο λοιμώξεων(Ερυθρά, CMV, Toxoplasma κ.α)
• υπέρηχο επιβεβαίωσης ενδομήτριας κύησης.
• αυχενική διαφάνεια

Σε αυτή τη φάση τίθενται οι βάσεις για μια ασφαλή εγκυμοσύνη.

Δεύτερο τρίμηνο

Κατά τη διάρκεια αυτού του τριμήνου εκτός από τις τακτικές μηνιαίες επισκέψεις στον γυναικολόγο,πραγματοποιείται ο αναλυτικός υπέρηχος β’ επιπέδου, όπου εξετάζεται η ανατομία του εμβρύου. Παράλληλα, παρακολουθείται η ανάπτυξη, η θέση του πλακούντα και η ποσότητα του αμνιακού υγρού,γίνονται οι τακτικές μηνιαίες εξετάσεις αίματος και ούρων, καθώς και πιο εξειδικευμένα screening tests όπως η καμπύλη σακχάρου για την διάγνωση του διαβήτη κύησης.

Τρίτο τρίμηνο

Η προσοχή μας στρέφεται στην προετοιμασία του τοκετού. Γίνεται συστηματική παρακολούθηση του ρυθμού αύξησης του εμβρυικού βάρους, ξεκινάν τα καρδιοτοκογραφήματα, και αρχίζουμε τις συζητήσεις μας για το πλάνο τοκετού (φυσιολογικός ή καισαρική).

Γιατί είναι σημαντική η εξατομικευμένη φροντίδα;

Καμία εγκυμοσύνη δεν είναι ίδια, ακόμη και στην ίδια γυναίκα. Η ηλικία της μητέρας, το ιατρικό ιστορικό, ο τρόπος ζωής και ψυχολογικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο.

Η εξατομικευμένη προσέγγιση μας επιτρέπει:

• έγκαιρη διάγνωση επιπλοκών
• σωστή καθοδήγηση στη διατροφή και την άσκηση
• ψυχολογική υποστήριξη
• δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης με τον μαιευτήρα

Προετοιμασία για τον τοκετό

Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία τοκετού, συζητούνται:

• τρόποι ανακούφισης από τον πόνο
• επιλογές τοκετού
• θηλασμός
• φροντίδα νεογνού
• ανάρρωση μετά τον τοκετό

Η σωστή ενημέρωση σίγουρα θα σου μειώσει το άγχος και θα ενισχύσει την αυτοπεποίθηση σου ως μέλλουσα μητέρα, ιδιαίτερα αν είναι το πρώτο σου παιδάκι.

Παρακολούθηση εγκυμοσύνης στα ιατρεία μας στη Θεσσαλονίκη με ασφάλεια και εμπιστοσύνη

Η επιλογή μαιευτήρα είναι από τις πιο σημαντικές αποφάσεις κάθε νέας μητέρας, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο συνδυασμός επιστημονικής γνώσης, εμπειρίας και ανθρώπινης επικοινωνίας κάνει τη διαφορά.

Εγώ ως Μαιευτήρας Γυναικολόγος με πολυετή εμπειρία, αυτό που μπορώ να σου διασφαλίσω είναι ότι στα ιατρεία μας στη Θεσσαλονίκη, κάθε γυναίκα αντιμετωπίζεται με σεβασμό και φροντίδα, με στόχο μια υγιή εγκυμοσύνη και έναν ασφαλή τοκετό.

The post Παρακολούθηση εγκυμοσύνης: από το πρώτο τεστ μέχρι τον τοκετό appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί αντένδειξη για ήπια έως μέτρια σωματική δραστηριότητα. Αντίθετα, η καθιστική ζωή μπορεί να επιβαρύνει την πορεία της κύησης.

Ποια είναι τα οφέλη της γυμναστικής στην εγκυμοσύνη;

Η συστηματική και ασφαλής άσκηση στην εγκυμοσύνη μπορεί να:

• μειώσει τους πόνους στη μέση και τις αρθρώσεις
• βελτιώσει τη στάση του σώματος και την κυκλοφορία
• βοηθήσει στον έλεγχο του σωματικού βάρους
• μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη κύησης
• ενισχύσει τη φυσική αντοχή ενόψει τοκετού
• βελτιώσει τη διάθεση και μειώσει το άγχος

Η γυμναστική συμβάλλει επίσης στην ταχύτερη αποκατάσταση μετά τον τοκετό.

Ποιες μορφές άσκησης επιτρέπονται στην εγκυμοσύνη;

Οι πιο ασφαλείς μορφές γυμναστικής κατά την κύηση περιλαμβάνουν:

• περπάτημα
• ήπια αερόβια άσκηση
• κολύμβηση
• προγεννητική γιόγκα ή pilates
• ασκήσεις ενδυνάμωσης με χαμηλή ένταση

Η ένταση και η διάρκεια της άσκησης προσαρμόζονται ανάλογα με το τρίμηνο της εγκυμοσύνης, τη φυσική κατάσταση της γυναίκας και τις οδηγίες του γιατρού.

Τι πρέπει να αποφεύγεται στην άσκηση κατά την εγκυμοσύνη;

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης καλό είναι να αποφεύγονται:

• αθλήματα με κίνδυνο πτώσης ή τραυματισμού
• ασκήσεις υψηλής έντασης
• έντονη καταπόνηση κοιλιακών
• υπερθέρμανση και αφυδάτωση
• άσκηση χωρίς ιατρική έγκριση σε κύηση υψηλού κινδύνου

Η σωστή ενυδάτωση και τα διαλείμματα είναι απαραίτητα σε κάθε πρόγραμμα άσκησης.

Πότε χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση;

Πριν την έναρξη οποιουδήποτε προγράμματος γυμναστικής στην εγκυμοσύνη, είναι απαραίτητη η συμβουλή του γυναικολόγου, ειδικά σε περιπτώσεις όπως:

• ιστορικό αποβολών
• υπέρταση ή διαβήτης κύησης
• πολύδυμη κύηση
• αιμορραγία ή επιπλοκές κύησης

Η άσκηση πρέπει πάντα να προσαρμόζεται στις ανάγκες της κάθε εγκύου.

Η ασφαλής γυμναστική στην εγκυμοσύνη μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο σύμμαχο για μια ομαλή και υγιή κύηση.

Με σωστή καθοδήγηση, κατάλληλη ένταση και συνέπεια, η άσκηση βοηθά τη μέλλουσα μητέρα να νιώθει δυνατή, δραστήρια και καλύτερα προετοιμασμένη για τον τοκετό.

The post Γυμναστική και Εγκυμοσύνη: Ασφαλής Άσκηση για Υγιή Κύηση appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Οι διατροφικές ανάγκες αυξάνονται και η ποιότητα των τροφών γίνεται πιο σημαντική από ποτέ. Μια ισορροπημένη διατροφή κατά την κύηση συμβάλλει στη φυσιολογική ανάπτυξη του μωρού, μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών και βοηθά τη μητέρα να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της εγκυμοσύνης.

Τι περιλαμβάνει η σωστή διατροφή στην εγκυμοσύνη;

Η καθημερινή διατροφή της εγκύου πρέπει να περιλαμβάνει:

• πρωτεΐνες υψηλής ποιότητας (άπαχο κρέας, ψάρι, αυγό, όσπρια)
• σύνθετους υδατάνθρακες (δημητριακά ολικής άλεσης, καστανό ρύζι)
• φρούτα και λαχανικά πλούσια σε βιταμίνες και φυτικές ίνες
• γαλακτοκομικά ή εναλλακτικές πηγές ασβεστίου
• καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, αβοκάντο)

Ιδιαίτερη σημασία έχουν βασικά μικροθρεπτικά συστατικά όπως το φυλλικό οξύ, ο σίδηρος, το ασβέστιο και τα ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία υποστηρίζουν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου και μειώνουν τον κίνδυνο αναιμίας και άλλων επιπλοκών.

Πόσο πρέπει να τρώω στην εγκυμοσύνη;

Στην εγκυμοσύνη δεν ισχύει το «τρώω για δύο». Η ποιότητα της διατροφής έχει μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητα. Οι θερμιδικές ανάγκες αυξάνονται σταδιακά, κυρίως στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, και προσαρμόζονται πάντα ανάλογα με το βάρος και τον τρόπο ζωής της εγκύου.

Η υπερβολική πρόσληψη βάρους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο διαβήτη κύησης και υπέρτασης, ενώ η ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το έμβρυο.

Τρόφιμα που συστήνεται να αποφεύγονται

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνιστάται περιορισμός ή αποφυγή:

• ωμών ή μη καλά μαγειρεμένων τροφίμων
• μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών
• υπερβολικής καφεΐνης
• αλκοόλ
• τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και επεξεργασμένα λιπαρά

Η σωστή υγιεινή τροφίμων είναι επίσης απαραίτητη για την πρόληψη λοιμώξεων.

Γιατί είναι σημαντική η εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση;

Κάθε εγκυμοσύνη είναι μοναδική. Παράγοντες όπως προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, αναιμία, διαβήτης κύησης ή ιδιαίτερες διατροφικές συνήθειες απαιτούν εξατομικευμένη προσέγγιση.

Η σωστή καθοδήγηση βοηθά τη μέλλουσα μητέρα να καλύψει τις ανάγκες της και να υποστηρίξει την ομαλή πορεία της κύησης.

Η ισορροπημένη διατροφή στην εγκυμοσύνη αποτελεί βασικό πυλώνα προγεννητικής φροντίδας. Με σωστές επιλογές τροφών, επαρκή ενυδάτωση και εξατομικευμένες οδηγίες, η μέλλουσα μητέρα συμβάλλει ενεργά στη δική της υγεία και στη σωστή ανάπτυξη του μωρού της.

The post Διατροφή και Εγκυμοσύνη: Οδηγός για Υγιή Κύηση appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Παρακάτω απαντάμε στις πιο συχνές ερωτήσεις γύρω από το εμβόλιο HPV, με στόχο την υπεύθυνη ενημέρωση και τη σωστή πρόληψη.

Τι είναι ο HPV;

Ο HPV είναι ένας πολύ συχνός ιός που μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. Υπάρχουν πολλοί τύποι HPV, ορισμένοι από τους οποίους συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση καρκίνου τραχήλου μήτρας, κονδυλωμάτων και άλλων κακοηθειών του γεννητικού συστήματος.

Οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους, όμως σε κάποιες περιπτώσεις ο ιός παραμένει και προκαλεί κυτταρικές αλλοιώσεις που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Τι προσφέρει το εμβόλιο κατά του HPV;

Το εμβόλιο HPV προστατεύει από τους πιο επικίνδυνους τύπους του ιού που ευθύνονται για τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών καρκίνου τραχήλου μήτρας, καθώς και από τύπους που προκαλούν κονδυλώματα.

Ο εμβολιασμός:

• μειώνει δραστικά τον κίνδυνο προκαρκινικών αλλοιώσεων
• συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας
• προσφέρει μακροχρόνια ανοσία
• αποτελεί βασικό μέτρο πρωτογενούς πρόληψης

Πότε πρέπει να γίνεται το εμβόλιο HPV;

Ιδανικά, το εμβόλιο γίνεται πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών. Ωστόσο, μπορεί να χορηγηθεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες, ακόμη και σε άτομα που έχουν ήδη έρθει σε επαφή με τον ιό, προσφέροντας σημαντική προστασία.

Η ηλικία, ο αριθμός δόσεων και το σχήμα εμβολιασμού καθορίζονται εξατομικευμένα από τον γυναικολόγο.

Είναι ασφαλές το εμβόλιο;

Το εμβόλιο κατά του HPV έχει χορηγηθεί παγκοσμίως σε εκατομμύρια άτομα και θεωρείται ιδιαίτερα ασφαλές. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συνήθως ήπιες, όπως πόνος στο σημείο της ένεσης ή χαμηλός πυρετός.

Η ασφάλειά του παρακολουθείται συνεχώς από διεθνείς οργανισμούς υγείας.

Αν κάνω το εμβόλιο, χρειάζομαι Test PAP;

Ναι. Ο εμβολιασμός δεν αντικαθιστά τον τακτικό γυναικολογικό έλεγχο με Test PAP ή HPV test. Το εμβόλιο προστατεύει από τους πιο συχνούς τύπους HPV, όχι όμως από όλους. Ο προληπτικός έλεγχος παραμένει απαραίτητος για την έγκαιρη διάγνωση πιθανών αλλοιώσεων.

Γιατί είναι τόσο σημαντική η πρόληψη;

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι από τις λίγες μορφές καρκίνου που μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά μέσω:

• εμβολιασμού κατά του HPV
• τακτικού γυναικολογικού ελέγχου
• έγκαιρης διάγνωσης προκαρκινικών αλλοιώσεων

Ο συνδυασμός αυτών των μέτρων μειώνει θεαματικά τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα.

Συμπερασματικά

Το εμβόλιο HPV αποτελεί βασικό πυλώνα πρόληψης για τη γυναικεία υγεία. Η σωστή ενημέρωση, ο εξατομικευμένος εμβολιασμός και ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος προσφέρουν ουσιαστική προστασία και συμβάλλουν στη μακροχρόνια ευεξία της γυναίκας.

Η πρόληψη ξεκινά με γνώση και υπεύθυνες αποφάσεις.

The post Ερωτήσεις για το Εμβόλιο κατά του HPV – Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.

Στην ωορρηξία, το ώριμο ωάριο φεύγει από την ωοθήκη και αρχίζει να κινείται μέσα στη σάλπιγγα. Εντός των επόμενων 24 ωρών, έχει τη δυνατότητα να γονιμοποιηθεί.

Οι γόνιμες ημέρες μπορεί να διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα, ανάλογα με τη διάρκεια του κύκλου. Γνωρίζοντας λοιπόν τον δικό σας κύκλο μπορείτε να προβλέψετε με σχετική ακρίβεια τις ευνοϊκές ημέρες, όπως επίσης την πιθανή ημερομηνία της επόμενης περιόδου.

Εάν ο κύκλος σας είναι σταθερός μπορείτε εύκολα να υπολογίσετε τις γόνιμες ημέρες σας.

Η ωορρηξία λαμβάνει χώρα 14 ημέρες πριν την επόμενη περίοδο. Δηλαδή σε έναν κύκλο 28 ημερών η ωορρηξία γίνεται την 14η ημέρα. Οι 3 ημέρες πριν και μετά την ωορρηξία της γυναίκας είναι αυτές κατά τις οποίες υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα σύλληψης. Ωστόσο, επειδή κάθε κύκλος μπορεί να έχει τις διακυμάνσεις του, τις περισσότερες φορές, είναι λίγο δύσκολο για μια γυναίκα να καθορίσει την ημέρα της ωορρηξίας της ώστε να διαπιστώσει αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μια γυναίκα μπορεί έστω και κατά προσέγγιση να υπολογίσει πότε είναι οι γόνιμές μέρες.

• Η μια είναι η θερμομετρική μέθοδος βάση της οποίας η θερμοκρασία του σώματος μιας γυναίκας αυξάνει κατά τις ημέρες της ωορρηξίας.
• Μια άλλη μέθοδος στηρίζεται στην αλλαγή της σύστασης και της ποσότητας της τραχηλικής βλέννας.
• Τέλος, υπάρχουν ειδικά τεστ που κυκλοφορούν στο εμπόριο και υπολογίζουν την εκκριτική αιχμή μιας ορμόνης της LH που λαμβάνει χώρα κάποιες ώρες πριν από την ωορρηξία.

Οι μέθοδοι αυτοί όμως έχουν περιορισμένη αξιοπιστία.

Είναι συνεπώς προτιμότερο να απευθυνθεί στον γυναικολόγο της. Αυτός θα την υποβάλει σε επαναλαμβανόμενα κολπικά υπερηχογράφηματα που μπορούν να προβλέψουν με σχετική ακρίβεια την ωορρηξία μέχρι και 48 ώρες πριν συμβεί.

Αν ένα ωάριο γονιμοποιηθεί, αυτό δεν σημαίνει ότι η γυναίκα θα έχει απαραίτητα και εγκυμοσύνη, αφού σε ένα σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων οι προσπάθειες καταλήγουν σε αποβολή..

The post Ποιες Είναι οι Γόνιμες Μέρες; Υπολογισμός Ωορρηξίας & Σύλληψη appeared first on Δημήτρης Καμπούρης.